Từ 1/7/2025, khi TP.HCM bỏ cấp huyện và xã Lý Nhơn cũ cùng phần lớn xã An Thới Đông cũ hợp thành xã An Thới Đông mới, người kinh doanh trong xã gặp ba nhóm thay đổi: nơi nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh chuyển về cấp xã; địa chỉ trên giấy tờ không còn "huyện Cần Giờ"; và cách quản lý thuế hộ kinh doanh đổi theo những quy định mới, trong đó có chủ trương bỏ thuế khoán từ năm 2026. Doanh nghiệp đã đăng ký từ trước nhìn chung không bắt buộc làm lại giấy tờ chỉ vì tên địa bàn đổi.
Bài này gom những điều thường hỏi nhất của tiệm, vựa, đội thợ, công ty nhỏ trong xã. Quy định về thuế và đăng ký kinh doanh thay đổi liên tục trong 2025–2026, nên bài chỉ nêu nguyên lý và hướng đi; mọi mức, hạn, mẫu biểu cụ thể phải kiểm với bộ phận một cửa UBND xã, cơ quan thuế quản lý địa bàn và cổng thông tin chính thức. Bài không thay cho tư vấn của người làm thuế, kế toán.
Bức tranh sau sáp nhập: cái gì đổi, cái gì giữ
Với người kinh doanh, sáp nhập đơn vị hành chính đổi chủ yếu ở bộ máy tiếp nhận và tên gọi. Trước đây hộ kinh doanh ở An Thới Đông, Lý Nhơn đăng ký ở phòng chuyên môn của huyện Cần Giờ; nay việc này về cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã thuộc UBND xã An Thới Đông. Doanh nghiệp vẫn đăng ký ở cấp thành phố, tại phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính TP.HCM, sau khi Sở Kế hoạch và Đầu tư được hợp nhất vào Sở Tài chính trong năm 2025.
Cơ quan thuế cũng được sắp xếp lại trong năm 2025, tên gọi và địa bàn phụ trách của các đơn vị thuế ở cơ sở thay đổi. Người nộp thuế không phải tự tìm hiểu cơ cấu mới; mã số thuế giữ nguyên, việc khai nộp chủ yếu qua mạng. Khi cần hỏi trực tiếp, nên tra trên trang của ngành thuế xem đơn vị nào đang quản lý xã An Thới Đông.
Cái không đổi là bản chất nghĩa vụ: kinh doanh thì đăng ký đúng, khai thuế đúng, dùng hoá đơn theo quy định, ngành có điều kiện thì phải đủ điều kiện. Sáp nhập không miễn và cũng không tạo thêm nghĩa vụ mới cho riêng ai. Những ai đang lo "phải làm lại hết giấy tờ" có thể yên tâm phần lớn, nhưng nên cập nhật thông tin trong các lần giao dịch tới.
Những thay đổi người kinh doanh trong xã nên nắm
Bảng tóm tắt các điểm hay được hỏi. Cột cuối là việc nên làm, không phải nghĩa vụ bắt buộc ngay lập tức trừ khi có ghi rõ.
| Nội dung | Trước 7/2025 | Sau 7/2025 | Nên làm gì |
|---|---|---|---|
| Đăng ký hộ kinh doanh | Cấp huyện (huyện Cần Giờ) | Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã | Hồ sơ mới, thay đổi nộp ở xã hoặc qua dịch vụ công |
| Địa chỉ trên giấy tờ | xã An Thới Đông / xã Lý Nhơn, huyện Cần Giờ | xã An Thới Đông, TP Hồ Chí Minh | Hoá đơn, hợp đồng mới ghi địa chỉ mới; giấy cũ cập nhật khi có thay đổi khác |
| Đăng ký doanh nghiệp | Sở Kế hoạch và Đầu tư | Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính | Không phải làm lại; tra cổng đăng ký doanh nghiệp quốc gia khi cần |
| Thuế hộ kinh doanh | Phổ biến là thuế khoán | Chuyển dần sang tự khai, bỏ thuế khoán theo lộ trình | Hỏi cơ quan thuế cách khai áp dụng cho hộ mình |
| Hoá đơn | Doanh nghiệp dùng hoá đơn điện tử | Mở rộng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền cho một số hộ | Kiểm hộ mình có thuộc diện bắt buộc không |
Điều dễ gây rối nhất là địa chỉ. Một vựa tôm ở Lý Nhơn cũ có thể đang dùng giấy đăng ký ghi "xã Lý Nhơn, huyện Cần Giờ", hoá đơn mới ghi "xã An Thới Đông", tài khoản ngân hàng vẫn địa chỉ cũ. Không sai, nhưng mỗi lần làm hồ sơ vay vốn, ký hợp đồng lớn, nên mang theo giấy tờ thể hiện việc thay đổi địa giới để bên kia đối chiếu.
Thuế hộ kinh doanh: từ khoán sang tự khai
Nhiều năm, phần lớn tiệm tạp hoá, quán ăn, vựa nhỏ ở vùng quê nộp thuế theo phương pháp khoán: cơ quan thuế ấn định mức doanh thu, hộ nộp một khoản cố định theo tháng hoặc quý. Năm 2025, Quốc hội thông qua chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có việc bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất từ năm 2026; hộ chuyển sang tự khai doanh thu, nộp thuế theo kê khai.
Với tiệm nhỏ ở xã, thay đổi này nghĩa là phải ghi chép doanh thu đều đặn hơn. Không cần sổ sách phức tạp như công ty, nhưng phải có căn cứ: sổ bán hàng, phần mềm bán hàng, hoặc hoá đơn từ máy tính tiền nếu thuộc diện. Ngành thuế có các ứng dụng và phần mềm hỗ trợ hộ kinh doanh khai thuế qua điện thoại; người trẻ trong nhà thường là người giúp cha mẹ làm phần này.
Luật cũng đặt ngưỡng doanh thu năm mà dưới mức đó hộ không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Ngưỡng này đã được nâng trong lần sửa luật thuế giá trị gia tăng có hiệu lực giữa năm 2025 và tiếp tục được bàn điều chỉnh sau đó, nên con số cụ thể phải hỏi lại cơ quan thuế ở thời điểm khai. Không nộp thuế không có nghĩa là không phải khai: hộ vẫn cần kê khai để xác định mình dưới ngưỡng.
Giấy phép theo ngành: phần nhiều người quên
Ăn uống. Quán ăn, quán cà phê, điểm sinh thái nấu cho khách phải bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm; cơ sở nhỏ lẻ thường làm bản cam kết, cơ sở lớn hơn có thể phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện.
Lưu trú. Phòng nghỉ, homestay phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự, bảo đảm phòng cháy, và thông báo hoạt động với cơ quan du lịch.
Thuốc thú y, thức ăn thuỷ sản. Bán thuốc thú y cần giấy chứng nhận đủ điều kiện và người có chứng chỉ hành nghề; thức ăn, sản phẩm xử lý môi trường phải đúng loại được lưu hành.
Vận tải. Chở hàng thuê bằng ô tô, chở khách bằng xuồng ghe có điều kiện về phương tiện, người lái và giấy phép tương ứng.
Xây dựng. Nhận công trình theo hợp đồng với tổ chức thường đòi điều kiện năng lực, chứng chỉ phù hợp loại công trình.
Gas, rượu, thuốc lá. Có điều kiện kinh doanh riêng; bán lẻ nhỏ cũng nên hỏi trước để tránh bị xử phạt khi kiểm tra.
Nếu đang kinh doanh và chưa biết bắt đầu từ đâu
Nhiều hộ trong xã đã buôn bán nhiều năm, giấy tờ lúc có lúc không, nay muốn làm cho đúng. Trình tự dưới đây giúp sắp thứ tự công việc.
- Gom lại mọi giấy tờ đang có: giấy đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp, mã số thuế, giấy phép ngành, hợp đồng thuê nhà, thông báo thuế các năm.
- Đối chiếu địa chỉ và ngành nghề trên giấy với thực tế. Ngành đang làm mà chưa đăng ký thì bổ sung; ngành đã thôi thì có thể bỏ.
- Đến bộ phận một cửa UBND xã hỏi về hồ sơ hộ kinh doanh; hỏi cơ quan thuế về cách khai thuế áp dụng cho hộ mình từ năm 2026.
- Với ngành có điều kiện, kiểm giấy chứng nhận còn hạn không, người có chứng chỉ còn làm không.
- Thiết lập cách ghi chép doanh thu, chi phí hằng ngày: sổ tay, phần mềm, máy tính tiền tuỳ quy mô.
- Lưu hồ sơ ở nơi khô ráo, có bản chụp trong điện thoại; ở vùng triều cường, giấy tờ để thấp dễ ướt hỏng.
Phần lớn hộ kinh doanh nhỏ khi làm xong một lượt như vậy thấy việc tuân thủ không nặng nề như tưởng, và được yên tâm khi có đoàn kiểm tra hay khi cần vay vốn.
Hỏi ở đâu, tránh nghe ai
Ở xã nhỏ, thông tin về thuế và giấy phép thường đi qua lời truyền miệng: "nghe nói năm nay phải xài máy tính tiền", "nghe nói đổi địa chỉ phải nộp phạt". Có điều đúng, có điều sai, có điều đúng với nơi khác chứ không đúng với hộ mình. Nguồn đáng tin là bộ phận một cửa UBND xã, cơ quan thuế quản lý địa bàn, cổng dịch vụ công quốc gia và trang chính thức của ngành thuế, ngành đăng ký kinh doanh.
Cũng cần cảnh giác với những cuộc gọi, tin nhắn tự xưng cán bộ thuế, cán bộ đăng ký kinh doanh, yêu cầu cài ứng dụng lạ, chuyển tiền "phí cập nhật địa chỉ" hay "phí chuyển đổi sau sáp nhập". Cơ quan nhà nước không thu tiền qua kiểu gọi điện này. Khi nghi ngờ, đến thẳng UBND xã hoặc cơ quan thuế để hỏi.
Những hộ không quen việc giấy tờ có thể nhờ người làm dịch vụ kế toán uy tín, nhưng vẫn nên tự hiểu những điều cơ bản để kiểm lại. Để biết các đơn vị đang làm dịch vụ kế toán, tư vấn có đăng ký trên địa bàn hoặc quanh vùng, có thể tra danh bạ doanh nghiệp của trang.
Sổ sách tối thiểu cho một hộ buôn bán ở xã
Khi chuyển sang tự khai, câu hỏi thực tế nhất của các tiệm, vựa trong xã là phải ghi chép những gì. Không có một mẫu chung cho mọi ngành, nhưng một bộ tối thiểu thường gồm: sổ doanh thu theo ngày, ghi tổng tiền bán; sổ mua hàng, ghi hàng nhập từ đâu, bao nhiêu, có hoá đơn hay bảng kê không; và một bìa hồ sơ giữ hoá đơn, chứng từ, thông báo của cơ quan thuế.
Với vựa tôm, vựa muối mua của người sản xuất trực tiếp, bảng kê mua hàng là chứng từ quan trọng để chứng minh chi phí và nguồn gốc. Với quán ăn, hoá đơn mua thực phẩm, gas, nước đá vừa là chứng từ chi phí vừa là căn cứ khi kiểm tra an toàn thực phẩm. Với đội thợ, hợp đồng và biên bản nghiệm thu với chủ nhà là thứ nên giữ.
Ghi bằng sổ tay hay phần mềm đều được, miễn là đều đặn và thống nhất. Nhiều hộ trong xã đã quen dùng ứng dụng bán hàng trên điện thoại; số liệu từ đó in ra hay xuất ra dễ dàng khi cần khai thuế. Điều quan trọng là tách tiền kinh doanh khỏi tiền chi tiêu gia đình, ít nhất trên sổ, để biết tiệm thật sự lời hay lỗ.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp đăng ký địa chỉ xã Lý Nhơn, huyện Cần Giờ có phải đổi giấy đăng ký ngay không?
Theo hướng dẫn phổ biến trong năm 2025, doanh nghiệp không bắt buộc đổi giấy đăng ký chỉ vì tên đơn vị hành chính thay đổi; có thể cập nhật khi có thay đổi nội dung khác hoặc khi có nhu cầu. Nên kiểm lại với phòng đăng ký kinh doanh vì hướng dẫn có thể được bổ sung.
Hộ kinh doanh ở An Thới Đông nộp hồ sơ đăng ký ở đâu?
Từ 7/2025, hộ kinh doanh đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, tức nộp ở bộ phận một cửa UBND xã An Thới Đông hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến. Mẫu hồ sơ và cách nộp cụ thể nên hỏi tại xã.
Bỏ thuế khoán thì tiệm nhỏ phải làm gì?
Hộ chuyển sang tự khai doanh thu và nộp thuế theo kê khai. Cần ghi chép doanh thu thường xuyên bằng sổ, phần mềm hoặc máy tính tiền tuỳ quy mô. Hộ có doanh thu dưới ngưỡng do luật quy định không phải nộp thuế nhưng vẫn cần khai để xác định.
Hộ kinh doanh có bắt buộc dùng hoá đơn điện tử từ máy tính tiền không?
Không phải mọi hộ. Quy định hiện hành áp dụng bắt buộc cho hộ có doanh thu từ một mức nhất định ở một số ngành bán lẻ, dịch vụ. Hỏi cơ quan thuế quản lý địa bàn để biết hộ mình có thuộc diện bắt buộc hay không.
Có ai gọi điện đòi thu phí cập nhật địa chỉ sau sáp nhập thì sao?
Đó là dấu hiệu lừa đảo. Cơ quan nhà nước không gọi điện yêu cầu chuyển tiền hay cài ứng dụng lạ để cập nhật địa chỉ. Không làm theo, không cung cấp thông tin, và đến thẳng UBND xã hoặc cơ quan thuế để hỏi khi cần.
Mã số thuế có thay đổi sau khi sáp nhập xã không?
Không. Mã số thuế của hộ kinh doanh, doanh nghiệp và cá nhân giữ nguyên khi đơn vị hành chính thay đổi. Chỉ thông tin địa chỉ và cơ quan thuế quản lý có thể được cập nhật theo địa bàn mới.