Đạp xe từ nội thành qua phà Bình Khánh, theo đường Rừng Sác rồi rẽ vào các con đường làng của xã An Thới Đông là một cung đường quen của người đạp xe cuối tuần ở TP.HCM: đường bằng phẳng, hai bên là rừng ngập mặn, càng vào sâu càng vắng và mát, kết thúc bằng cảnh ruộng muối, vuông tôm, sông Soài Rạp. Đổi lại, đây là cung đường có xe tải, xe khách chạy nhanh trên trục chính, ít bóng râm ở những đoạn qua ruộng, và ít chỗ sửa xe khi vào sâu.
Bài này viết cho người đạp xe từ thành phố về và cho người trong xã muốn đạp xe quanh xã: cách chia chặng, chọn giờ, giữ sức, mang gì, đi thế nào cho an toàn bên cạnh xe lớn. Bài không nêu cự ly chính xác giữa các điểm hay giờ phà; hãy đo cung đường bằng ứng dụng của bạn và kiểm thông báo phà trước khi đi.
Cung đường gồm những đoạn nào
Có thể chia cung đường thành ba đoạn có tính chất khác hẳn nhau. Đoạn đầu là từ nội thành xuống bến phà Bình Khánh: đường đô thị, xe cộ đông, nhiều giao lộ, cần tập trung nhất. Đoạn thứ hai là qua phà rồi chạy theo đường Rừng Sác: đường lớn, thẳng, bằng phẳng, hai bên là rừng phòng hộ, xe máy, ô tô, xe tải chạy nhanh. Đoạn thứ ba là rẽ khỏi trục chính, vào đường làng của An Thới Đông: đường nhỏ, vắng, nhiều cầu, nhiều khúc quanh, cảnh đẹp nhất.
Người mới đạp đường dài thường đánh giá thấp đoạn thứ hai. Đường thẳng tắp, cảnh hai bên na ná nhau, gió có khi thổi ngược, cảm giác như đạp mãi không tới. Chia đoạn này thành các chặng ngắn, mỗi chặng có một điểm dừng là cụm dân cư, quán nước hay cây xăng, giúp đỡ mệt về tinh thần hơn nhiều.
Đoạn thứ ba là phần thưởng, nhưng cũng cần cẩn thận theo kiểu khác: đường hẹp, trẻ con chạy ra, chó nhà, xe chở muối, chở tôm, mặt đường có chỗ ướt nước mặn hoặc dính bùn. Đạp chậm lại, coi đây là đoạn để ngắm, không phải đoạn để lấy tốc độ.
Chia chặng gợi ý cho một buổi đạp xe
Khung dưới đây là cách chia theo tính chất đoạn đường, không phải theo cự ly cụ thể. Người đạp tự đo cung đường của mình và điều chỉnh theo sức.
| Chặng | Đặc điểm | Lưu ý chính |
|---|---|---|
| Nội thành tới bến phà | Đường đô thị, đông xe, nhiều giao lộ | Xuất phát thật sớm để tránh giờ cao điểm; đi thành hàng một |
| Qua phà | Dắt xe lên phà, chờ, dắt xuống | Làm theo hướng dẫn của nhân viên phà; xếp xe gọn, không chen |
| Đường Rừng Sác, nửa đầu | Đường thẳng, rộng, xe chạy nhanh | Đi sát lề phải, hàng một; nghỉ ở cụm dân cư đầu tiên |
| Đường Rừng Sác, tới lối rẽ | Rừng hai bên, ít chỗ nghỉ | Uống nước đều; để ý lối rẽ về hướng Lý Nhơn |
| Đường làng An Thới Đông | Đường nhỏ, nhiều cầu, nhiều khúc quanh | Đạp chậm, để ý trẻ em, chó, xe chở hàng; dừng ngắm ở chỗ có lề |
Nhiều nhóm đạp xe chọn cách đạp một chiều rồi về bằng xe chở hàng hoặc xe khách nhận chở xe đạp; nếu tính làm vậy, hỏi và hẹn trước, đừng tới nơi mới tìm.
Đi an toàn bên cạnh xe lớn trên đường Rừng Sác
Đi hàng một, sát lề phải. Đường Rừng Sác là trục giao thông chính của cả vùng Cần Giờ, có xe tải chở vật liệu, xe khách, xe chở hải sản chạy nhanh. Nhóm đạp xe dàn hàng hai, hàng ba là cách nguy hiểm nhất.
Mặc áo sáng màu, có đèn trước sau. Dù đi ban ngày, đèn chớp phía sau giúp tài xế xe lớn thấy bạn từ xa, nhất là khi trời âm u hay chạy vào đoạn bóng rừng.
Đội mũ bảo hiểm xe đạp đúng cỡ, cài quai. Đây là món đồ không thương lượng. Một cú ngã ở tốc độ đạp xe đường trường trên mặt đường nhựa đủ gây chấn thương đầu nghiêm trọng.
Dừng xe thì ra hẳn khỏi mặt đường. Muốn nghỉ, chụp ảnh rừng, dắt xe vào hẳn lề rộng, quán nước hay cổng nhà dân có chỗ đỗ. Không đứng túm tụm sát mép đường.
Cẩn thận gió ngang khi xe lớn vượt. Xe tải, xe khách chạy nhanh vượt sát tạo luồng gió hút làm xe đạp chao đi. Giữ chặt ghi đông, giữ đường thẳng, không giật mình bẻ lái.
Không đạp lúc trời tối trên đường Rừng Sác. Đoạn rừng ít đèn, xe lớn chạy nhanh; lên kế hoạch để ra khỏi đoạn này trước khi trời tối.
Chọn giờ và mùa: nắng, gió và triều cường
Nhóm đạp xe có kinh nghiệm thường xuất phát từ rất sớm, có khi trước khi trời sáng, để qua đoạn nội thành khi đường còn vắng và vào tới đường Rừng Sác lúc trời vừa sáng, mát nhất. Từ giữa buổi sáng trở đi, nắng trên những đoạn trống, nhất là đoạn qua ruộng muối, vuông tôm trong xã, rất gắt và hầu như không có bóng cây.
Mùa khô là mùa đẹp để đạp, nhưng có gió chướng thổi mạnh vào những tháng đầu mùa. Gió ngược trên đoạn đường thẳng làm người đạp tốn sức gấp mấy lần; xem hướng gió trên ứng dụng thời tiết trước khi đi, và nếu gió ngược chiều về thì để dành sức cho chiều về. Mùa mưa có những buổi chiều giông kéo tới nhanh; đạp buổi sáng và về sớm.
Những tháng triều cường cuối năm, một số đoạn đường làng thấp ven sông có thể bị nước tràn vào giờ triều lên cao. Đạp xe qua nước mặn không chỉ trơn mà còn làm gỉ xích, líp, phanh rất nhanh. Tránh giờ triều đỉnh, và sau chuyến đi rửa xe bằng nước ngọt, lau khô, tra dầu xích.
Mang theo gì
Đồ cho một buổi đạp xe vào vùng quê ít dịch vụ:
- Nước uống nhiều hơn bình thường, ít nhất hai bình; có thể mua thêm ở các cụm dân cư dọc đường Rừng Sác nhưng vào sâu trong xã thì thưa quán.
- Đồ ăn nhẹ dễ mang như chuối, bánh, kẹo để bổ sung năng lượng giữa chặng.
- Bộ vá săm, săm dự phòng, bơm mini, dụng cụ đa năng; vào đường làng, chỗ sửa xe đạp không dễ tìm.
- Kem chống nắng, kính râm, găng tay, áo chống nắng tay dài.
- Thuốc chống muỗi nếu định dừng lâu ở bìa rừng hay bờ sông.
- Điện thoại sạc đầy, pin dự phòng, và một ít tiền mặt.
- Túi nhỏ đựng rác để mang về.
Báo cho người nhà biết cung đường và giờ dự kiến về, nhất là khi đạp một mình hoặc theo nhóm nhỏ. Sóng điện thoại trên một vài đoạn rừng có thể yếu.
Đạp quanh xã cho người trong xã
Người sống ở An Thới Đông không cần đạp cả cung đường từ nội thành mới có một buổi đạp xe đẹp. Những con đường làng trong xã, nhất là các đoạn nối phía An Thới Đông cũ với vùng Lý Nhơn cũ, đủ dài để thành một vòng đạp buổi sáng: qua vuông tôm, ruộng muối, cầu rạch, ra bờ sông Soài Rạp rồi quay về.
Với người trong xã, đạp xe còn là cách tập thể dục hợp với nhịp sống ở đây: sáng sớm mát, đường vắng, tiện ghé chợ mua đồ về. Trẻ con trong xã đạp xe đi học là chuyện thường; người lớn đạp cùng vào cuối tuần là dịp để chỉ cho con thấy cảnh của chính nơi mình sống, những thứ mà đi xe máy lướt qua không thấy.
Đạp quanh xã cũng cần giữ an toàn như ngoài đường lớn: đội mũ, có đèn nếu đi lúc chạng vạng, đi chậm qua cầu hẹp và khúc quanh. Đặc biệt với trẻ con, dặn kỹ không đạp sát mép bờ rạch, bờ vuông, không đạp ra những đoạn đường đang ngập nước triều.
Ứng xử khi đi theo nhóm đông
Những nhóm đạp xe đông người, mặc đồ đồng phục rực rỡ, đi thành đoàn dài qua các xóm, là cảnh người dân An Thới Đông thấy khá thường vào cuối tuần. Có nhóm được quý vì đi nhẹ nhàng, ghé quán trong xóm uống nước, mua đồ của người dân; có nhóm làm người ta khó chịu vì đi dàn hàng chiếm cả đường làng, dừng chắn cầu, để rác lại.
Một vài phép lịch sự đơn giản: chia nhóm nhỏ, mỗi nhóm cách nhau một quãng để xe khác vượt được; đi hàng một qua đường làng và cầu hẹp; dừng nghỉ ở quán, ở chỗ rộng, không dừng giữa xóm; chào hỏi người dân khi đi qua; mua nước, đồ ăn của quán trong xóm thay vì mang hết từ thành phố; không để lại chai nước, vỏ bánh.
Đi như vậy, nhóm đạp xe trở thành khách được chào đón, và lần sau quay lại sẽ có chỗ ngồi uống nước, có người chỉ đường, có khi được mời ghé xem vuông, xem ruộng muối. Người trong xã nhớ khách theo cách khách cư xử.
Nhóm nào muốn tổ chức đạp xe có điểm dừng ở nhà dân, ăn trưa ở xóm hay tham quan vuông tôm, ruộng muối thì nên liên hệ, thoả thuận trước với người trong xã, nói rõ số người, giờ giấc, và trả công sòng phẳng. Một buổi đi có hẹn trước bao giờ cũng dễ chịu cho cả hai bên hơn một đoàn đông bất ngờ kéo tới trước cổng nhà người ta.
Giữ sức trên đường dài: ăn, uống và nhịp đạp
Phần lớn người bỏ cuộc giữa đường Rừng Sác không phải vì yếu chân mà vì thiếu nước, thiếu năng lượng hoặc đạp quá nhanh ở nửa đầu. Gió mát trong rừng làm người ta không thấy khát, nhưng mồ hôi vẫn ra đều. Uống từng ngụm nhỏ mỗi khoảng mười lăm, hai mươi phút, kể cả khi chưa khát; những ngày nắng nóng, có thể pha thêm chút muối hoặc dùng nước bù khoáng.
Ăn nhẹ giữa các chặng, đừng đợi tới khi thấy hoa mắt, bủn rủn mới ăn. Chuối, bánh mì, kẹo, nắm xôi nhỏ là những món dễ mang và dễ tiêu. Ở các cụm dân cư dọc đường Rừng Sác có quán nước, quán ăn sáng; ghé nghỉ ở đó vừa nạp năng lượng vừa giúp quán trong vùng.
Về nhịp đạp, giữ tốc độ đều ở mức vẫn nói chuyện được với người bên cạnh. Đạp đua nhau ở nửa đầu là cách nhanh nhất để kiệt sức ở nửa sau, nhất là khi gặp gió ngược. Nếu thấy chóng mặt, buồn nôn, chuột rút nặng, dừng hẳn vào chỗ mát, uống nước, nghỉ; nếu không đỡ, gọi người hỗ trợ và tìm đến cơ sở y tế gần nhất, đừng cố đạp tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Đạp xe từ nội thành vào An Thới Đông có khó không?
Đường bằng phẳng nên không khó về địa hình, nhưng khá dài, có đoạn đường thẳng xuyên rừng dễ gây mệt về tinh thần, gió ngược mùa khô và nắng gắt ở đoạn trống. Người mới nên tập các cung ngắn trước, chia chặng, xuất phát sớm.
Đạp xe qua phà Bình Khánh thế nào?
Dắt xe lên phà theo hướng dẫn của nhân viên, xếp xe gọn ở chỗ dành cho xe hai bánh, đứng giữ xe trong lúc phà chạy, chờ phà cập bến hẳn mới dắt xuống. Giờ phà và cách tổ chức có thể thay đổi; kiểm thông báo trước khi đi.
Mùa nào đạp xe đường Rừng Sác đẹp nhất?
Mùa khô trời trong, đường khô ráo nhưng có gió chướng mạnh ở những tháng đầu mùa. Mùa mưa rừng xanh, mát hơn nhưng có giông chiều. Mùa nào cũng nên xuất phát thật sớm để đạp phần lớn quãng đường lúc trời mát.
Có chỗ sửa xe đạp trong xã không?
Dọc đường Rừng Sác và ở các cụm dân cư có tiệm sửa xe, nhưng chủ yếu sửa xe máy; vào sâu trong đường làng thì càng ít. Nên tự mang bộ vá săm, săm dự phòng, bơm mini và biết cách thay săm trước khi đi đường dài.
Đạp xe qua đoạn đường ngập nước triều có sao không?
Đường ngập trơn, không thấy ổ gà, và nước mặn làm gỉ xích, líp, phanh rất nhanh. Tránh giờ triều đỉnh các tháng cuối năm; nếu đã lội qua nước mặn, về rửa xe bằng nước ngọt, lau khô và tra dầu xích ngay.
Đi nhóm đông cần lưu ý gì khi qua xóm?
Chia nhóm nhỏ, đi hàng một qua đường làng và cầu hẹp, dừng ở chỗ rộng, không chắn đường, chào hỏi người dân, mua nước ở quán trong xóm và mang rác về. Đi như vậy thì lần sau quay lại vẫn được chào đón.